Алюминий җиңел конструкция яки югары җылылык һәм электр үткәрүчәнлеге таләп ителә торган һәр җирдә очрый. Гадәти спорт мотоциклында алюминий цилиндр блогы, баш һәм картерлар, шулай ук ​​эретеп ябыштырылган алюминий шасси һәм әйләндергеч корал бар. Двигатель эчендә алюминийның төп кулланылышы - аның поршеньнәре, алар җылылыкны бик яхшы үткәрүчән булу сәбәпле, эрү температурасыннан күпкә югарырак яну температурасына чыдам. Тәгәрмәчләр, суыткыч һәм май радиаторлары, кул рычаглары һәм аларның кронштейннары, өске һәм (еш кына) аскы вилка таҗлары, өске вилка торбалары (АКШ доллары вилкаларында), тормоз суппортлары һәм төп цилиндрлар да шулай ук ​​алюминийдан ясалган.

Без барыбыз да алюминий шассига сокланып карадык, аның эретеп ябыштырулары покер чипларының әкияттәге өеменә охшаган. Бу шассиларның һәм винтовкаларның кайберләре, мәсәлән, Aprilia ике тактлы 250 ярышчыларыныкы, нәфис сәнгать әсәрләре.

Алюминийны йомшак корычтан да көчлерәк ныклыкка кадәр эретеп ябыштырырга һәм җылылык белән эшкәртергә мөмкин (60,000 psi тартучан), ләкин күпчелек эретмәләр тиз һәм җиңел эшли. Алюминий шулай ук ​​коелырга, дөгеләнергә яки экструзияләнергә мөмкин (кайбер шасси ян балкалары шулай ясала). Алюминийның югары җылылык үткәрүчәнлеге аны эретеп ябыштыру өчен күп ампераж таләп итә, һәм кайнар металлны атмосфера кислородыннан инерт газ экраны (TIG яки спираль дуга) белән сакларга кирәк.

Алюминий боксит рудасыннан чыгару өчен күп күләмдә электр энергиясе таләп итсә дә, ул металл формасында барлыкка килгәч, аны эшкәртү аз чыгымнар таләп итә һәм, корыч кебек, дат басудан югалмый.

Мотоцикл двигательләрен беренче җитештерүчеләр тиз арада картерлар өчен яңа металлны үзләштерделәр, югыйсә ул өч тапкыр авыррак авырлыктагы чуеннан булырга тиеш иде. Саф алюминий бик йомшак — мин әниемнең әтиемнең 1100 эретмәле икеләтә казанлы казанны импровизацияләнгән BB тозагы буларак куллануына ачуланганын хәтерлим: аның төбе чокырлар өеменә әйләнде.

Гади корычманың бакыр белән көчәйтелгән ныклыгы тиздән ачыкланды, һәм нәкъ менә шундый корычма иде ки, автомобиль пионеры В.О. Бентли Беренче бөтендөнья сугышына кадәрге эксперименталь алюминий поршеньнәрендә кулланды. Ул вакытта өстенлек иткән чуен поршеньнәргә каршы бер-бер артлы сынаулар барышында Бентлиның беренче алюминий поршеньнәре шунда ук көчне арттырды. Алар суыта, кергән ягулык-һава катнашмасын азрак җылытты һәм аның тыгызлыгын күбрәк саклады. Бүгенге көндә алюминий поршеньнәре автомобиль һәм мотоцикл двигательләрендә универсаль рәвештә кулланыла.

Boeing компаниясенең углерод җепселләреннән ясалган 787 очкычлары чыкканчы, авиациядә һәр очкычның диярлек буш авырлыгы 60 процент алюминийдан торганлыгы гади факт иде. Алюминий һәм корычның чагыштырмача авырлыкларына һәм ныклыкларына караганда, башта бу сәер тоела. Әйе, алюминий корычның авырлыгы белән чагыштырганда нибары 35 процент кына авыррак, күләмгә карата күләм, ләкин югары ныклыклы корычлар югары ныклыклы алюминийлардан ким дигәндә өч тапкыр ныграк. Ни өчен очкычларны юка корычтан ясамаска?

Бу алюминий һәм корычтан ясалган эквивалент конструкцияләрнең бөгелүгә каршы торучанлыгына бәйле иде. Әгәр без бер фут авырлыктагы алюминий һәм корыч торбалардан башласак һәм стена калынлыгын киметсәк, корыч торба башта бөгеләчәк, чөнки аның материалы, алюминий кебек өчтән бер өлешкә генә калынрак булганлыктан, үз-үзен ныгыту сәләтенә ия түгел.

1970-нче елларда мин каркас төзүче Фрэнк Камильери белән эшләдем. Ни өчен без җиңелрәк һәм катырак каркаслар ясау өчен зуррак диаметрлы корыч торбалар кулланмыйбыз дип сорагач, ул: "Моны эшләгәндә, двигатель беркеткечләре кебек әйберләргә күп материал өстәргә туры килә, алар ярылмасын өчен, шулай итеп авырлыкны киметү юкка чыга", - диде.

Kawasaki беренче тапкыр 1970 еллар башында заводтагы MX велосипедларында алюминий рычагларны куллана башлады; калганнары да шулай ук ​​эшләде. Аннары 1980 елда Yamaha Кенни Робертсны квадрат кисемтәле экструдирланган алюминий торбадан эшләнгән 500 ике тактлы GP велосипедына урнаштырды. Күп дизайн экспериментлары кирәк булды, ләкин ахыр чиктә, испан инженеры Антонио Кобас идеяләрен кулланып, Yamaha'ның GP юл-узыш рамнары бүгенге көндә таныш булган зур игезәк алюминий балкаларга әйләнде.

Әлбәттә, башка төрдәге уңышлы шассилар да бар - мәсәлән, Ducati'ның корыч торба "рәшәткәсе", ә 1990-нчы еллар башындагы Джон Бриттенның "тире һәм сөяк" углерод җепселләреннән эшләнгән шассисы. Ләкин бүген икеләтә алюминий нурлы шасси өстенлек итә. Мин ышанам ки, эшли торган шасси, ныклы болтлар һәм гадәти сыналган геометрия булса, формалаштырылган фанерадан ясалырга мөмкин.

Корыч һәм алюминий арасындагы тагын бер мөһим аерма шунда: корычның арыганлык чиге дип атала: эш көчәнеше дәрәҗәсе, аннан түбәндә детальнең гомере чиксез. Күпчелек алюминий эретмәләрендә арыганлык чиге юк, шуңа күрә алюминий фюзеляжлар планлаштырылган сәгатьләр санына "хезмәт итә". Бу чиктән түбән булганда, корыч безнең хаталарыбызны кичерә, ләкин алюминий барлык рәнҗетүләрне күренми торган эчке арыганлык зыяны рәвешендә хәтерли.

1990-нчы еллардагы матур GP шасси беркайчан да күпләп җитештерү өчен нигез була алмас иде. Бу шассилар механик эшкәртү, пресслау һәм кою алюминий элементларыннан бергә эретеп ябыштырылган кисәкләрдән торган. Бу катлаулы гына түгел, ә өч эретмәнең дә үзара эретеп ябыштырыла торган булуын таләп итә. Эретеп ябыштыру, хәтта җитештерү роботлары белән башкарылса да, акча һәм вакыт таләп итә.

Бүгенге җиңел дүрт тактлы двигательләрне һәм коелган шассиларны мөмкин иткән технология - эрегән алюминийда шунда ук барлыкка килгән алюминий оксиды пленкаларын үз эченә алмаган түбән турбулентлы калып тутыру ысуллары. Мондый пленкалар металлда көчсезлек зоналарын барлыкка китерә, элек алар җитәрлек ныклыкка ирешү өчен коелган материалларның күпкә калынрак булуын таләп итә иде. Бу яңа процесслардан коелган детальләр шактый катлаулы булырга мөмкин, ләкин бүгенге алюминий шассиларны бер яктан санап була торган эретеп ябыштырулар белән җыярга мөмкин. Яңа кою ысуллары җитештерү мотоциклларында 30 яки аннан да күбрәк фунт авырлыкны экономияли дип исәпләнә.

Төрле корычлар белән бергә, алюминий кешелек цивилизациясенең төп эш аты булып тора, ләкин хәзерге мотоцикллар өчен ул аннан да күбрәкне үз эченә ала. Ул велосипедның ите, шулкадәр киң таралган ки, без аны күрә алмыйбыз да, машинаның эшләвенең күпме өлешен аңа бурычлы икәнебезне дә таный алмыйбыз.