Aluminium wà níbi gbogbo tí a nílò ìrísí fẹ́ẹ́rẹ́fẹ́ tàbí agbára ìgbóná àti agbára iná mànàmáná tó ga. Ẹ̀rọ sportbike tó wọ́pọ̀ ní block silinda aluminiomu, orí, àti crankcases, pẹ̀lú chassis aluminiomu àti swingarm tí a hun. Nínú ẹ̀rọ náà, ohun èlò aluminiomu pàtàkì ni àwọn pistons rẹ̀, èyí tí nípa ṣíṣe ooru dáadáa, wọ́n lè yege ìfarahàn sí igbóná tó ga ju ibi tí wọ́n ti ń yọ́ lọ. Àwọn kẹ̀kẹ́, coolant àti epo radiators, hand levers àti brackets wọn, òkè àti (nígbà púpọ̀) fork crowns ìsàlẹ̀, upper fork tubes (ní USD forks), brake calipers, àti master silinda jẹ́ aluminiomu pẹ̀lú.

Gbogbo wa ti wo chassis aluminiomu kan pẹlu iyin ti awọn welds rẹ dabi akojo awọn eerun poker ti o ti ṣubu. Diẹ ninu awọn chassis ati swingarm wọnyi, gẹgẹbi ti awọn ẹlẹṣin Aprilia two-stroke 250, jẹ awọn iṣẹ ọna ti o wuyi.

A le so aluminiomu pọ̀ kí a sì fi ooru tọ́jú rẹ̀ sí agbára tí ó ju ti irin oníwọ̀n lọ (60,000 psi tensile), síbẹ̀ ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn alloys ń ṣiṣẹ́ kíákíá àti ní irọ̀rùn. A le tún sọ aluminiomu, ṣe é, tàbí yọ ọ́ jáde (èyí ni a ṣe ń ṣe àwọn igi ẹ̀gbẹ́ chassis kan). Ìgbékalẹ̀ ooru gíga ti Aluminiomu mú kí ìsopọ̀ rẹ̀ nílò amperage púpọ̀, a sì gbọ́dọ̀ dáàbò bo irin gbígbóná náà kúrò lọ́wọ́ atẹ́gùn afẹ́fẹ́ nípasẹ̀ ààbò gáàsì inert (TIG tàbí heli-arc).

Bó tilẹ̀ jẹ́ pé aluminiomu nílò agbára iná mànàmáná púpọ̀ láti lè rí iná mànàmáná gbà láti inú ohun èlò bauxite rẹ̀, nígbà tí ó bá wà ní ìrísí irin, kò náwó púpọ̀ láti tún un ṣe, kò sì ní jẹ́ kí ó di ìpẹtà, bí irin ṣe lè rí.

Àwọn olùṣe ẹ̀rọ alùpùpù ní ìṣáájú yára lo irin tuntun tí wọ́n fi ń ṣe àwọn ohun èlò ìkọ́lé, èyí tí ìbá jẹ́ pé irin tí a fi ń ṣe é ni ó wúwo tó ìlọ́po mẹ́ta sí i. Aluminium mímọ́ jẹ́ rọ̀ gan-an—Mo rántí ìbínú ìyá mi nígbà tí bàbá mi lo ẹ̀rọ ìkọ́lé aláwọ̀ dúdú rẹ̀ tí ó ní 1,100 gẹ́gẹ́ bí ìdẹkùn BB tí a kò ṣe mọ́: Isàlẹ̀ rẹ̀ di ibi tí ó kún fún àwọn ihò.

Agbára tí ó pọ̀ sí i ti alloy tí ó rọrùn pẹ̀lú bàbà ni a ṣàwárí láìpẹ́, ó sì jẹ́ alloy tí aṣáájú ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ WO Bentley lò nínú àwọn piston aluminiomu ìdánwò rẹ̀ ṣáájú Ogun Àgbáyé Kìíní. Nínú ìdánwò ẹ̀yìn-sí-ẹ̀yìn sí àwọn piston irin tí ó lágbára nígbà náà, àwọn piston aluminiomu tí Bentley kọ́kọ́ gbìyànjú mú kí agbára pọ̀ sí i lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. Wọ́n ń ṣiṣẹ́ tutu, wọ́n ń mú kí àdàpọ̀ epo-afẹ́fẹ́ tí ń bọ̀ gbóná díẹ̀, wọ́n sì pa ìwọ̀n rẹ̀ mọ́. Lónìí, àwọn piston aluminiomu ni a ń lò káàkiri nínú àwọn ẹ̀rọ ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ àti alùpùpù.

Títí di ìgbà tí ọkọ̀ òfurufú Boeing fi okun carbon-fiber ti a fikun-plastik 787 dé, ó jẹ́ òtítọ́ pàtàkì nípa ọkọ̀ òfurufú pé ìwọ̀n òfo gbogbo ọkọ̀ òfurufú jẹ́ 60 ogorun aluminiomu. Ní wíwo ìwọ̀n àti agbára aluminiomu àti irin, èyí ní àkọ́kọ́ dàbí ohun àjèjì. Bẹ́ẹ̀ni, aluminiomu wúwo 35 ogorun péré bí irin, ìwọ̀n fún ìwọ̀n, ṣùgbọ́n àwọn irin alágbára gíga lágbára ní ìlọ́po mẹ́ta ju àwọn aluminiomu alágbára gíga lọ. Kí ló dé tí a kò fi ṣe àwọn ọkọ̀ òfurufú láti inú irin tín-ín-rín?

Ó wá sí ìdí tí a kò fi lè bo àwọn ohun èlò bíi aluminiomu àti irin. Tí a bá bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àwọn ọ̀pá irin aluminiomu àti irin tí wọ́n ní ìwọ̀n kan náà fún ẹsẹ̀ kan, tí a sì dín ìwọ̀n ògiri kù, ọ̀pá irin náà yóò kọ́kọ́ dì mọ́ ara rẹ̀ nítorí pé ohun èlò rẹ̀, tí ó ní ìwọ̀n ìdá mẹ́ta péré bíi aluminiomu, kò ní agbára láti fi ara rẹ̀ dì mọ́ra.

Ní àwọn ọdún 1970, mo bá Frank Camillieri, tó jẹ́ òǹkọ́ fírémù ṣiṣẹ́. Nígbà tí mo bi í pé kí ló dé tí a kò fi lo àwọn páìpù irin tó tóbi jù láti fi ṣe àwọn fírémù tó rọrùn àti tó le, ó ní, “Nígbà tí o bá ṣe bẹ́ẹ̀, o máa rí i pé o ní láti fi àwọn ohun èlò míì kún àwọn nǹkan bíi ẹ́ńjìnnì láti má ṣe jẹ́ kí wọ́n bẹ́, kí ìpamọ́ ìwúwo má baà pòórá.”

Kọ́kọ́ọ́sì Kawasaki lo àwọn ohun èlò ìyípo aluminiomu lórí àwọn kẹ̀kẹ́ MX ilé iṣẹ́ rẹ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀ ọdún 1970; àwọn yòókù tẹ̀lé e. Lẹ́yìn náà ní ọdún 1980, Yamaha gbé Kenny Roberts sórí kẹ̀kẹ́ GP onígun méjì 500 tí a fi ọ̀pá aluminiomu onígun mẹ́rin ṣe. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìdánwò àwòrán ló pọndandan, ṣùgbọ́n nígbẹ̀yìn gbẹ́yín, nípa lílo àwọn èrò onímọ̀ ẹ̀rọ ará Sípéènì Antonio Cobas, àwọn fírẹ́mù ìje ojú ọ̀nà Yamaha GP yí padà sí àwọn fìrímù aluminiomu onígun méjì tí a mọ̀ lónìí.

Dájúdájú, àwọn irú ẹ̀rọ mìíràn tí ó yọrí sí rere wà—“trellis” irin Ducati fún ọ̀kan, àti ẹ̀rọ “fiber carbon” ti John Britten ní ìbẹ̀rẹ̀ ọdún 1990. Ṣùgbọ́n ẹ̀rọ ìbílẹ̀ aluminiomu méjì ti di èyí tí ó gbajúmọ̀ lónìí. Mo ní ìgbẹ́kẹ̀lé pé ẹ̀rọ ìyọ́nú oníṣẹ́ lè jẹ́ kí a fi plywood tí a mọ ṣe ẹ̀rọ náà, tí ó bá ní àwọn ibi tí a ti lè dẹ́kun àti àwòrán tí a ti fi ẹ̀rí hàn.

Ìyàtọ̀ pàtàkì mìíràn láàrín irin àti aluminiomu ni pé irin ní ohun tí a ń pè ní ààlà àárẹ̀: ìpele ìṣiṣẹ́ tí ó wà ní ìsàlẹ̀ èyí tí ìgbésí ayé apá náà kò lópin. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn alloy aluminiomu kò ní ààlà àárẹ̀, èyí ni ìdí tí a fi ń “gbé” àwọn airframe aluminiomu fún iye wákàtí tí a gbèrò láti lò. Ní ìsàlẹ̀ ààlà yìí, irin ń dáríjì wá àwọn ẹ̀ṣẹ̀ wa, ṣùgbọ́n aluminiomu ń rántí gbogbo ẹ̀gàn ní ìrísí ìbàjẹ́ àárẹ̀ inú tí a kò lè rí.

Ẹ̀rọ GP ẹlẹ́wà ti àwọn ọdún 1990 kò lè jẹ́ ìpìlẹ̀ fún ìṣẹ̀dá púpọ̀. Àwọn ẹ̀rọ gígé náà ní àwọn ègé tí a fi ẹ̀rọ hun, tí a tẹ̀, àti àwọn ohun èlò aluminiomu tí a fi simẹnti hun. Kì í ṣe pé ó díjú nìkan ni, ó tún béèrè pé kí gbogbo àwọn irin mẹ́ta náà jẹ́ èyí tí a lè so pọ̀. Lílo aṣọ ìbora ná owó àti àkókò, kódà bí àwọn roboti tí ń ṣe é ṣe é.

Ìmọ̀ ẹ̀rọ tó ti mú kí àwọn ẹ̀rọ onígun mẹ́rin àti ẹ̀rọ ìṣàn omi òde òní ṣeé ṣe ni àwọn ọ̀nà ìkún mọ́ọ̀dì tí kò ní ìdàrúdàpọ̀ nínú àwọn fíìmù aluminiomu oxide tí ó ń ṣẹ̀dá lójúkan náà lórí aluminiomu tí ó yọ́. Irú àwọn fíìmù bẹ́ẹ̀ máa ń ní àwọn agbègbè àìlera nínú irin tí, nígbà àtijọ́, máa ń béèrè fún ìṣàn omi láti nípọn jù láti ní agbára tó yẹ. Àwọn ẹ̀yà ìṣàn omi láti inú àwọn iṣẹ́ tuntun wọ̀nyí lè díjú gan-an, síbẹ̀ a lè kó àwọn ẹ̀rọ ìṣàn omi aluminiomu òde òní jọ pẹ̀lú àwọn ohun èlò ìṣiṣẹ́ tí a lè kà ní ọwọ́ kan. A ṣírò pé àwọn ọ̀nà ìṣàn omi tuntun máa ń fi ìwọ̀n 30 tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ pamọ́ nínú àwọn kẹ̀kẹ́ alùpùpù tí ń ṣe iṣẹ́ náà.

Pẹ̀lú onírúurú irin, aluminiomu jẹ́ iṣẹ́ pàtàkì fún ìbílẹ̀ ènìyàn, ṣùgbọ́n ó ju bẹ́ẹ̀ lọ fún àwọn kẹ̀kẹ́ òde òní. Ó jẹ́ ẹran kẹ̀kẹ́, tó wọ́pọ̀ débi pé a kì í sábà rí i tàbí kí a mọ iye iṣẹ́ tí ẹ̀rọ náà ṣe.